وکیل زمین شهری

ماده 12 قانون زمین شهری، تشخیص عمران و احیاء و تعیین نوع زمین دایر و تمیز اراضی بایر از موات را به عهده وزارت مسکن و شهرسازی گذاشته است و مقرر گردیده: «نحوه تشخیص نوع اراضی موضوع ماده 12 قانون زمین شهری به موجب دستورالعملی که وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و به موقع اجرا می‌گذارد می‌باشد.» دستورالعمل موردنظر تحت عنوان «دستورالعمل اجرائی مواد یک و چهارده آیین‌نامه قانون زمین شهری» در تاریخ 1367/5/2 به مراجع اجرایی در وزارت مسکن و شهرسازی ابلاغ شده است. در دستورالعمل اجرایی، تشخیص عمران و تعیین نوع زمین به کمیسیونی موصوف به کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری محول شده است.

مطابق بند 1 دستورالعمل اجرایی مواد 1 و 4 آیین‌نامه قانون زمین شهری، (1371) «به منظور تشخیص عمران و احیا و تأسیسات متناسب و تعیین نوع زمین دایر و تمیز بایر از موات و اجرای وظایف قانونی و رسیدگی با استعلامات واصله از ناحیه مراجع ذی‌ربط در مراکز استان‌ها و نیز شهرها و مناطقی (مجموعه شهرها) که ضرورت اقتضای تشکیل کمیسیون‌های متعدد را بنماید، کمیسیون‌های سه نفره مرکب از نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی با حکم وزیر مسکن و شهرسازی تشکیل می‌گردد تا نسبت به بررسی وضعیت اراضی با رعایت قانون زمین شهری و آئین‌نامه اجرایی رسیدگی‌های لازم و معمول و اظهارنظر نماید.»

کلیه مراجعی که به نحوی در ارتباط با اراضی شهری، قصد انجام اقداماتی از قبیل؛ نقل‌وانتقال، صدور مجوزهای قانونی، پروانه حفر و بهره‌برداری چاه یا ساختمان و غیره را دارند، مکلف‌اند قبل از انجام اقدامات مذکور، ابتدا نظریه کمیسیون ماده 12 را درباره نوع زمین اخذ نمایند.
اعضاء کمیسیون پس از تطبیق مدارک با محل و معاینه وضع ظاهری محل و عنداللزوم تحقیق از مطلعین و معتمدین مبادرت به صدور نظریه خواهد کرد. ابلاغ رأی صرفاً پس از بررسی از طریق دبیرخانه کمیسیون صورت می‌گیرد.