تفاوت خلع ید و تخلیه ید

فرض کنیم شما ملک خود را ضمن تنظیم قرارداد اجاره، به شخص دیگری (مستأجر) اجاره می‌دهید و در تاریخ معینی که در قرارداد به‌عنوان پایان مهلت اجاره ذکرشده، قصد تخلیه ملک خود را دارید.

در این صورت بهترین روش برای تخلیه چیست؟

در این مواقع دو راه برای مستأجر وجود دارد؛ یک اینکه توافق کند و قرارداد را تمدید کرده و از ملک شما مجدداً استفاده کند، دو اینکه ملک را تخلیه کرده و قرارداد به اتمام برسد.
اما مستأجر هیچ‌کدام از آن کارها را انجام نمی‌دهد و قصد دارد پس از اتمام مهلت قرارداد، بدون تمدید آن در ملک شما باقی بماند و از آن استفاده نماید در این صورت او ملک شما را غصب کرده و قوانین مربوط به غصب درباره‌ی او اجرا می‌شود.
در اینجا مالک موظف است دعوای تخلیه ید مطرح کند چون دادخواست خلع ید او به‌این‌علت که قرارداد بین مالک و مستأجر قبلاً تنظیم‌شده، رد می‌شود.
اما در بعضی موارد که بین مالک و فرد متصرف هیچ‌گونه قراردادی وجود نداشته باشد، دیگر دعوای تخلیه معنایی نخواهد داشت و باید دادخواست خلع ید مطرح کند و برای این کار ابتدا باید مالکیت خود را ثابت کند؛ سپس تصرف غاصبانه فرد متصرف را ثابت کند؛ یعنی فرد متصرف حتماً باید بدن اجازه مالک، ملک را به تصرف خود درآورده باشد.
به همین دلیل است که بیشتر مردم تفاوت بین دعوای؛ خلع ید، تخلیه ید، دستور تخلیه و تصرف عدوانی را نمی‌دانند که باعث می‌شود که به هیچ نتیجه‌ای نرسند و دعوای آن‌ها رد شود.
در این موارد پیشنهاد می‌شود حتماً با وکیل متخصص در امور ملکی مشورت نمایید.

پر پرسش‌ترین سؤالات مربوط به خلع ید و تخلیه ید:

آیا بدون سند رسمی می‌توان دادخواست خلع ید تنظیم کرد؟
خیر برای دادخواست خلع ید ارائه اصل سند مالکیت لازم است یعنی ابتدا مالکیت خواهان خلع ید باید اثبات شود.
آیا دادخواست خلع ید را می‌تواند از طریق شکایت کیفری پیگیری کرد؟
خیر خلع ید یک دعوای حقوقی است و امکان طرح شکایت کیفری وجود ندارد.
درصورتی‌که متصرف ملک مالک را بدون قرارداد تصرف کرده باشد خواهان چه‌کاری باید انجام دهد؟
خواهان می‌تواند هم از طریق شکایت کیفری تصرف عدوانی و هم از طریق دادخواست حقوقی خلع ید طرح دعوا کند.
درصورتی‌که مستأجر ملک را تخلیه نکند می‌شود دادخواست خلع ید ارائه داد؟
خیر درصورتی‌که روابطِ موجر و مستأجر حکم‌فرما باشد امکان ارائه دادخواست خلع ید وجود ندارد و باید برای تخلیه ید با توجه به قرارداد اجاره اقدام کند.
اگر مستأجر در حین استفاده از مال‌الاجاره، اجاره را پرداخت نکند مالک چه‌کاری باید بکند؟
مالک می‌تواند هم خود و هم با گرفتن وکیل برای دستور تخلیه اقدام کند و خلع ید معنایی ندارد.
آیا بعد از حکم خلع ید می‌توانم سریع تصرف کننده منزلم را بیرون کنم؟
بعد از اخذ حکم خلع ید شما می‌بایست که به اجرای احکام مراجعه کرده و تقاضای صدور اجرائیه نمایید. لذا مشکلی در خصوص اینکه همسر سابق شما در آن مکان زندگی می‌کند وجود ندارد.
دادخواست دستور تخلیه در چه صورتی صادر خواهد شد؟
درصورتی‌که بین مالک و مستأجر قرارداد اجاره‌ای باشد و مستأجر (به مدت سه ماه) از پرداخت اجاره امتناع نماید و یا مدت قرارداد به اتمام برسد و مستأجر تخلیه نکند نیازی به گذراندن مراحل تخلیه نیست و موجر می‌تواند دستور تخلیه که فوری است را دریافت کند.
اگر یکی از همسایگان برای مالک مزاحمتی در ملک ایجاد کرده باشد می‌توان دادخواست خلع ید کرد؟
خیر مزاحمت ارتباطی با خلع ید ندارد و باید دادخواست مزاحمت و یا ممانعت از حق تنظیم کرد.
آیا دعاوی خلع ید و تخلیه نیازی به هزینه‌های دادرسی دارد؟
بله به دلیل اینکه باید دادخواست تنظیم شود نیاز به هزینه‌های دادرسی و مراحل دادرسی خواهد بود.
آیا برگه انحصار وراثت برای دعوای خلع ید لازم است؟
ورثه می‌توانند به یکی از وراث برای طرح دعوای خلع ید وکالت بدهند و آن فرد توأمان هم برای انحصار وراثت اقدام می‌کند و هم دادخواست خلع ید و دریافت اجرت‌المثل را می‌دهد.