وکیل ملک در تهران

تصرف عدوانی

تصرف یا همان ید، سلطه و اقتداری است که شخص به‌طور مستقیم یا باواسطه غیر، بر مال دارد.
تصرف عدوانی یعنی مالی بدون مجوز قانونی و بدون رضایت مالک از تصرف آن خارج شود؛ یعنی زمانی که مال غیرمنقولی بدون رضایت مالک توسط شخصی از تصرف آن خارج شود.
ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی؛«دعوی تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و ادعای تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست نماید.»
برای تحقق این امر استیلا؛(ارتباط مادی بین انسان و مال که به‌موجب آن شخص بدون هیچ مانعی بتواند اراده خود را نسبت به مال اعمال کند.) بر ملک دیگری ضروری است.
در دعوی تصرف اگر شرایط فراهم باشد می‌تواند ماهیت کیفری داشته باشد.
ولی درصورتی‌که متصرف سوءنیت نداشته باشد و یا با رضایت مالک، محل را تصرف کرده باشد، یا یکی از عناصر و شرایط متشکله جرم تصرف عدوانی مخدوش باشد، موضوع جنبه حقوقی پیدا می‌کند.
در این مقاله جنبه حقوقی (مدنی) دعوی تصرف عدوانی موردبررسی قرار می‌گیرد. برای ملاحظه جنبه کیفری تصرف عدوانی به تصرف عدوانی کیفری مراجعه کنید.

رکن‌های دعوی:

 

  1. سبق تصرف خواهان
    علاوه بر استیلا، باید ارتباط بین مال و متصرف با تمامی شرایط و ارکان مدتی ادامه‌دار باشد تا بر اساس عرف آن را به‌عنوان سابقه بپذیریم
پس بعد از به وجود آمدن تمام ارکان و شرایط تصرف، باید مدتی سپری شود که ازنظر عرف سابقه محسوب شود.
پس اگر شخصی بر ملک متصرف دیگری ولو برای مدت‌زمان طولانی مزاحمت ایجاد کند، چون فاقد ارکان تصرف است، برای شخص سابقه تصرف شناخته نمی‌شود، مگر آنکه بتواند خود بر مال تصرف داشته باشد.
با دقت در ماده ۱۵۸ آیین دادرسی مدنی متوجه میشیم که خوانده باید مال را مستقیم و بلا واسطه از خواهان تصرف کرده باشد نه شخص ثالث.
۲٫ مؤخر بودن تصرف خوانده
در دعوی تصرف عدوانی، خوانده باید با تصرف عدوانی خود، مال مورددعوی را از تصرف متصرف سابق خارج کند و بر آن مستولی شده باشد و نباید خودش هیچ‌گونه تصرف قبلی بر مال تصرف‌شده داشته باشد.
  1.  عدوانی بودن تصرف خوانده
عدوانی در لغت به معنی ظلم و ستم و تجاوز است.
یعنی متصرف باید بدون رضایت صاحب‌ملک و به‌وسیله غیرقانونی ملک را تصرف کرده باشد.

نکات مهم

  1.  دادگاه فقط می‌تواند درباره‌ی عدوانی بودن دعوی تحقیق کند و به نحوه تصرف مدعی و اسناد مربوط به آن کاری ندارد چون ورود به آن برای دادگاه تخلف است، فقط به سند مالکیت خواهان نیاز است آن‌هم برای حمایت از حقوق متصرف.
  2.  اگر مال با رضایت متصرف از تصرفش بیرون آمده باشد و متصرف نخست بعداً از اقدام خود پشیمان شود دعوی تصرف عدوانی محسوب می‌شود چون برای تصرف عدوانی عدم رضایت متصرف نخست کافی است.
  3.  شکست در دعوی تصرف عدوانی مانع اقامه دعوی مالکیت نیست و حتی ممکن است این دعوی به پیروزی شخص محکوم‌شده به تصرف عدوانی منجر شود.

مرجع صالح برای رسیدگی

دعوی تصرف عدوانی ازنظر صلاحیت ذاتی در صلاحیت مراجع قضایی؛ و ازنظر صلاحیت محلی نیز در صلاحیت مرجع قضایی محل وقوع ملک موضوع دعوی است.
طبق ماده ۱۲ قانون آئین دادرسی مدنی دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول اعم از تصرف عدوانی، دعاوی مالکیت، مزاحمت، ممانعت از حق و دیگر حقوق راجع به آن در دادگاهی اقامه می‌شود که مال غیرمنقول در حوزه آن واقع است، اگرچه خوانده در آن حوزه مقیم نباشد.
برای ثبت و ارسال به دادگاه دادخواست، ابتدا باید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

دوازده − یازده =

فهرست
تماس جهت رزرو وقت ملاقات