الزام به اخذ پایان کار

گواهی پایان کار، سندی است که بر اساس تقاضای مالک یا وکیل قانونی وی، پس از اتمام عملیات ساختمانی، با توجه به عدم بدهی ساختمان به شهرداری و عدم خلاف بنا، توسط شهرداری صادر می‌شود و اتمام عملیات ساختمانی و انطباق بنای ساخته‌شده با قوانین شهرسازی را تأیید می‌کند. (مقاله چگونه پایان کار بگیرم را مطالعه بفرمایید)
در حالت عادی مالک رسمی ملک به اخذ پایان کار اقدام می‌کند، اما ممکن است که سازنده با وکالت‌نامه کاری که ضمن قرارداد مشارکت در ساخت از مالک می‌گیرد، تعهد به اخذ پایان کار دهد.
در مواردی که پس از اتمام عملیات ساخت، متعهد به اخذ پایان کار (مالک یا سازنده) به تعهد خود عمل نکند و یا درصورتی‌که شهرداری به دلایل غیرموجه از صدور گواهی پایان کار خودداری کند، اشخاص ذی‌نفع می‌توانند دعوی الزام به اخذ پایان کار مطرح کنند.
دعوای الزام به اخذ پایان کار، مقدمه‌ای برای گرفتن صورت‌مجلس تفکیکی و الزام به تنظیم سند رسمی است و تا زمان صدور پایان کار، امکان اجرای این امور نمی‌باشد، اما با توجه به اینکه دعاوی الزام به اخذ پایان کار، صورت‌مجلس تفکیک و تنظیم سند رسمی، مرتبط به یکدیگر هستند، می‌توان همه‌ی آن‌ها را ضمن یک دادخواست مطرح کرد.
درصورتی‌که ملک ساخته‌شده دارای تخلفات ساختمانی باشد، پرونده مربوطه به کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها ارجاع می‌شود و اگر رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ مبنی بر جریمه باشد، مالک ملزم به پرداخت جریمه خواهد شد و در صورت پرداخت آن، عملیات تمدید پروانه ساخت یا اخذ گواهی پایان کار ساختمان مالک انجام می‌شود، اما در صورت عدم پرداخت جریمه، پرونده به کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰ ارجاع و رأی تخریب از سوی کمیسیون صادر می‌شود.
عبور از سد دو کمیسیون بدوی و تجدیدنظر و پس‌ازآن اعتراض در دیوان عدالت اداری کار بسیار پیچیده و دشواری می‌باشد و ممکن است در صورت غفلت مالک، رأی به تخریب بنا و جریمه‌های سنگین داده شود، بنابراین عبور از این مراحل بدون استفاده از وکیل ملکی غیرممکن به نظر می‌رسد.
درصورتی‌که یک واحد ساختمان به علت بدهی توقیف شده باشد نیز امکان دریافت پایان کار وجود دارد اما انتقال رسمی ملک از طریق دفاتر اسناد رسمی بدون اخذ پایان کار، امکان‌پذیر نمی‌باشد.
هزینه‌های اخذ پایان کار با مالک می‌باشد مگر اینکه سازنده یا شخص دیگری بر اساس قرارداد، این تعهدات مالی را پذیرفته باشد.
گواهی پایان کار باید ویژگی‌هایی مانند؛ مشخصات کامل ساختمان اعم از متراژ، عرصه و اعیان، طبقات ساختمان با مشاعات و کاربردهای اجزای ساختمان و … داشته باشد.